काठमाण्डौ । गत आर्थिक वर्ष ०७६/७७ मा मुलुकको आयात ४५ वर्षयताकै उच्चदरमा घटेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले सोमबार सार्वजनिक गरेको गत आर्थिक वर्षको मुलुकको वार्षिक आर्थिक प्रतिवेदनअनुसार आयात–निर्यातको तथ्यांक उपलब्ध भएदेखिकै उच्चदरमा आयात घटेको छ ।

गत आर्थिक वर्ष ०७६/७७ मा अघिल्लो आव ०७५/७६ को तुलनामा १५ दशमलव ६ प्रतिशतले आयात घटेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । आव ०७५/७६ मा कुल १४ खर्ब १८ अर्ब रुपैयाँको आयात भएकोमा आव ०७६/७७ मा घटेर ११ खर्ब ९६ अर्ब रुपैयाँको वस्तु आयात भएको राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ । मुलुकको आव ०३१/३२ यताको आयात–निर्यातको तथ्यांक उपलब्ध रहेकोमा यो गिरावट त्यसयताकै सबैभन्दा उच्च हो । हालसम्म पाँच आर्थिक वर्षमा मुलुकको आयात ऋणात्मक भएको देखिन्छ । यसअघि आव ०५८/५९ मा ७ प्रतिशतले आयात घटेको थियो ।

सरकारले सन्दर्भ मूल्यमा कडाइ गरेर राजस्व असुली गर्न थालेपछि आयात केही निरुत्साहित भएको थियो । त्यस्तै, सरकारले गत चैतमा मदिरा तथा ५० हजार डलरभन्दा बढी मूल्यका सवारीसाधन आयातमा प्रतिबन्ध नै लगाएको थियो । त्यस्तै, मरिच, छोकडा र केराउ आयातमा पनि सरकारले प्रतिबन्ध लगाएको छ । त्यस्तै, सुन आयातमा प्रतिदिन २० किलोको कोटा घटाएर १० किलोमा झारिएको छ । सरकारको घोषित नीतिका कारण आयात घटिरहेकोमा कोरोनाका कारण थप संकुचित भएको थियो ।

कोरोना कहरका कारण लकडाउन सुरु हुनुअघि नै फागुनसम्मको आयात २ दशमलव ६ प्रतिशतले घटेर ९ खर्ब २४ अर्बमा सीमित भएको थियो । अघिल्लो आवको सोही अवधिमा भने ९ खर्ब ४९ अर्ब रुपैयाँको आयात भएको थियो ।

वर्षको अन्तिम चार महिना कोभिड–१९ को प्रभाव र लकडाउनका कारण आयातमा उल्लेख्य कमी आएको छ । अघिल्लो आवको अन्तिम तीन महिनाको तुलनामा गत आव ०७६/७७ को सोही अवधिमा आयातमा ३९ प्रतिशतले घटेको छ । गत आवको वैशाख, जेठ र असारमा २ खर्ब १४ अर्बको आयात भएको छ, जबकि अघिल्लो आवको सोही अवधिमा ३ खर्ब ५२ अर्बको आयात भएको थियो ।

कोरोनाकै प्रभावका कारण हुन सक्छ, गत आवमा निर्यात व्यापार नघटे पनि उल्लेख्य रूपमा बढेन । गत आव ०७६/७७ मा निर्यात शून्य दशमलव ६ प्रतिशतले बढेर ९७ अर्ब ७० करोडबराबर भएको छ ।